Jak zrobić mydło kastylijskie

by on April 10, 2010
in Ciało, Dłonie, Jak zrobić samemu

Mydło kastylijskie składa się w 60% z oliwy z oliwek, a jeśli dodasz do niego skórkę z pomarańczy i płatki nagietka, to otrzymasz mydło, z którym nie wiesz co lepiej jest zrobić: użyć do celów toaletowych czy zjeść….  żartuję oczywiście, bo mydła jeść nie wolno pod żadnym pozorem.

Takie właśnie miałam wrażenie, kiedy odpakowałam niepozornie zapakowaną paczuszkę nadaną w Irlandii przez koleżankę bloggerkę. Pachnie jak ciasto pomrańczowe – aż szkoda, że nie mogę tu załączyć zapachu.

Takie mydło można zrobić samemu w domu – poniżej przepis.

mydlo-kastylijskie

Składniki

  • 750 g oliwy z oliwek, ale jeśli robisz pierwszy raz, może być inny tłuszcz, ale wtedy będą inne ilości oraz proporcje w stosunku do ilości wodorotlenku sodu, które podaję poniżej
  • 90,79-96,84 g wodorotlenku sodu/sody kaustycznej (NaOH)
  • 249 g wody destylowanej lub naparu ziołowego zgodnego z własną preferencją
  • dodatkowe składniki podnoszące walory wizualno-aromatyczne dodaj według własnych upodobań np. rozdrobniona skórka pomarańczowa, płatki nagietka (z naparu), olejki eteryczne, kawę, płatki owsiane

Podane ilości wody i wodorotlenku sodu trzeba dokładnie odmierzyć, ponieważ jeśli NaOH będzie za mało, mydło będzie maziste i mniej trwałe, a jeśli za dużo będzie zbyt ostre.

Jeśli robisz mydło po raz pierwszy, możesz użyć innego oleju (nie będzie szkoda, jak coś nie wyjdzie). Wtedy proporcje tłuszcz/NaOH będą następujące:

750 g oleju słonecznikowego/ 91,13-97,20 NaOH

750 g oleju palmowego/94,84-101,16 NaOH

750 g margaryny/90,79-96,84 NaOH

750 g oleju z pestek winogron/ 86,74-92,52 NaOH

Inne oleje można sobie przeliczyć na tej stronie dostępnej w j. niemieckim.

W tabelce ‘Basisöle, Spezialöle und Zusatzstoffe’ wpisz w gramach ilość wybranego tłuszczu, z którego chcesz zrobić mydełko, bez ‘g’ za cyferkami. Następnie kliknij ‘Lauge berechnen’ i  w nowym okienku otworzy się strona – po lewej jest lista i waga użytych tłuszczy (możesz wpisać więcej niż 1), a po prawej w tabeli ‘Laugentabelle (NaOH)’ znajdziesz ilość procent niezmydlonego tłuszczu w gotowym mydle ‘% Überschussfett’ oraz
ilość potrzebnego NaOH.

Na dole znajdziesz opisy:

0-3% (na pomarańczowo) niezmydlonego tłuszczu daje mydło ostre, nie nadające się użytku toaletowego, co najwyżej co prania.

4-10% (na lawendowo) niezmydlonego tłuszczu daje dobre mydło toaletowe.

11-15% (na zielono) niezmydlonego tłuszczu daje mydło miękkie i mniej trwałe – można je chcieć uzyskać tylko w określonych wypadkach.

Proporcje wody określaj zawsze w stosunku do ilości użytych tłuszczy i powinna to być zawsze 1/3 użytego tłuszczu. Większa ilość wody powoduje większą miękkość mydła i jest to sprawa gustu – jak zrobisz mydełko kilka razy sama będziesz wiedzieć najlepiej. Eksperymentuj również z mniejszą ilością wody.

Argumenty za mniejszą ilością wody w mydle domowej roboty: mydełko szybciej schnie i po cięciu jest gotowe na następny dzień oraz jest ładniejsze – mniejsze prawdopodobieństwo, że zostanie zdeformowane przy wyjmowaniu, ale to akurat tylko optyczny mankament

Można również zamiast NaOH użyć wodorotlenku potasu (KOH), wtedy proporcje do tłuszczu będą zupełnie inne – możne je także przeliczyć w w/w kalkulatorze.

Sprzęt

  • garnek stalowy lub emaliowany – bez żadnych uszkodzeń, bez teflonu i innych powłok
  • 2 słoiki – jeden mniejszy, drugi większy
  • drewniana łyżka
  • gogle pływackie lub narciarskie
  • grube gumowe rękawice
  • dokładna waga elektroniczna
  • pudełeczka lub foremki drewniane lub plastikowe

Jak zrobić mydło
Po pierwsze założyć gogle i rękawice, najlepiej założyć ubranie z długim rękawem, pochować jedzenie, naczynia i sztućce oraz otworzyć jak szeroko okno.

  • Odważ wodorotlenek sodu (NaOH) i umieść  w mniejszym słoiczku.
  • Odmierz wodę, wlej do większego słoika i ustaw go w zlewozmywaku.
  • Powoli wsypuj wodorotlenek sodu do wody – cały czas delikatnie i powoli mieszając. W wyniku reakcji chemicznej słoik nagrzeje się do temperatury ok. 70C. Zostaw do lekkiego ostygnięcia do temp. 40-50C.
  • Tłuszcze podgrzej na ogniu do temperatury 40-50C i zestaw.
  • Gdy zarówno tłuszcz, jak i zawartość słoiczka będą miały podobną temperaturę 40-50C możesz je zacząć łączyć.
  • Powoli wlewaj zasadę do tłuszczu, cały czas powoli mieszając drewnianą łyżką.
  • W miarę ochładzania masa będzie powoli gęstnieć i po około 15 minutach osiągnie konsystencję budyniu.
  • Można wtedy już zacząć przelewać do przygotowanych pudełeczek i naczyń.
  • Zanim przelejesz do foremek/pudełeczek, dodaj inne składniki wybrane według własnego upodobania.
  • Na 24 godziny koniecznie trzeba jeszcze napełnione naczynia zawinąć w coś co zatrzyma temperaturę, gdyż nadal w mieszaninie będą zachodzić reakcje chemiczne (zmydlanie)
  • Na następny dzień, pokroić mydło na kostki i zostawić w spokoju na 4-6 tygodni.
  • Używać lub obdzielić przyjaciół po upływie 4-6 tygodni, gdyż dopiero wtedy można używać.

Uwaga!
Roztwór NaOH jest silnie żrący, dlatego koniecznie trzeba przestrzegać zasad bezpieczeństwa podczas przygotowania roztworu i pracy z nim.

Jeśli zasada wejdzie kontakt ze skórą, należy spłukać dużą ilością zimnej wody, a w razie dostania się do oczu trzeba natychmiast jechać do lekarza.

Nigdy nie wlewaj wody do suchego wodorotlenku sodu (NaOH).

Suchy NaOh przechowuj w zamkniętym, koniecznie opisanym opakowaniu i umieść w bezpiecznym miejscu.
Jeśli zachowasz ostrożność ryzyko poparzenia jest małe. Samo NaOH ma postać kuleczek, które nie tak łatwo porozsypywać, ale mimo to pracuj z nim uważnie i powoli.

NaOH można kupić w hurtowniach chemicznych lub w Internecie.

Koszty

Koszt ogólny wyprodukowania sobie 1 kilograma mydełka w domu jest uzależniony w największym stopniu od użytego tłuszczu i może się wahać od 11 zł do 25 zł, co po podzieleniu na kostki ok. 100 g wychodzi 1,1 zł do 2,50 zł.

Mydło jak powstaje i czym jest od strony chemicznej?
Produkcja mydła, nawet domowym sposobem jest oparta na jednej z najstarszych  syntez chemicznych. Mydło powstaje w reakcji hydrolizy glicerydów (tłuszcze). Hydroliza ta prowadzi do otrzymania soli kwasów tłuszczowych i gliceryny. Przykładem soli jest – palmitynian sodowy C15H31COONa lub wodorotlenek sodowy NaOH. Mydło jest mieszaniną soli sodowych i wyższych kwasów tłuszczowych.

Mydła różnią się od siebie składem i metodą obróbki. Można zrobić je z oliwy z oliwek, wtedy otrzymamy mydło kastylijskie, a po dodaniu alkoholu uzyskasz  mydło przezroczyste, można zrobić dyspersję powietrza w mydle i otrzymasz  mydło w wodzie, można dodawać substancje aromatyczne, zapachowe, bakteriobójcze i barwniki.
Jeżeli zamiast soli sodowej użyjesz wodorotlenku potasu, to uzyskasz miękkie (maziste) mydło potasowe tzw. mydło szare).

Comments

38 Responses to “Jak zrobić mydło kastylijskie”
  1. Anka says:

    Cześć :)

    Zamierzam zrobic swoje pirwsze mydło i od razu chciałabym je zrobic z domieszką glinki. I tu moje pytanie – jak dodac glinkę do mydła by się ładnie w nim rozprowadziła? Powinnam zapewne glinkę wczesniej namoczyc w wodzie – tylko jak wtedy traktować przepisy na mydło – od podanej ilości wody do zrobienia zasady sodowej odjąć troszkę do namoczenia glinki, czy namoczyc glinkę w dodatkowej wodzie???

    Dziękuję :)

  2. Anka says:

    Witaj Anka – proponuję dojść do tego drogą prób i błędów, dlatego że czasem małe wahania wody mogą zmienić efekt końcowy. Jeśli jednak glinka jest sypka to traktujesz ją jak składnik suchy, jeśli rozprowadzisz wodą to zwiększasz ilość wody w całości przepisu, więc będziesz miała mniej samej glinki w mydle. No ciekawa jestem jakie będą twoje efekty – sama nie robiłam jeszcze mydła z glinką.

  3. Ola says:

    Witaj, nic mnie nie gryzie, przeciwnie; chciałam pochwalić bardzo Twój przepis na mydło. Przymierzam się do takiej produkcji na własne potrzeby, więc przeczytałam około 15 bardzo zawiłych albo odwrotnie, bardzo uproszczonych przepisów. I zniechęciłam się.
    A to przeczytaniu Twojego znów nabrałam ochoty na tę zabawę.
    Pozdrawiam

  4. Zając says:

    Jedna uwaga, jeśli zasada wejdzie w kontakt ze skóra należy neutralizować ją octem.

  5. Anka says:

    o! to ważne! dzięki

  6. Paulina says:

    super przepis :D
    ale jako głąb nie czaje jakie tam dawałaś ilości NaOH – za duzo cyferek :P

  7. Anka says:

    ilość NaOH zależy od rodzaju tłuszczu jaki używasz – wypisałam ilości dla poszczególnych rodzajów tłuszczu
    precyzyjne odliczanie ilości NaOH na rodzaj tłuszczu jest o tyle istotne, że ma ogromny wpływ na ostateczną konsystencję – dlatego ilości NaOH są z takimi durnymi ilościami na drugim miejscu po przecinku – potrzebujesz wagę elektroniczną
    .
    gdybyś miała do dyspozycji inny tłuszcz niż te które wymieniłam, to skorzystaj z linku gdzie jest licznik po niemiecku – wszystko można sobie policzyć
    .
    pozdrawiam…

  8. Paulina says:

    kurcze poprzeliczałam niby ale coś mi nie wychodzi :P

    tzn zrobiłam z oleju winogronowego i kakaowego. zgrudziło mi się ;/ tzn zrobiła się taka kasza manna. po 24 przybiegłam z nożem a tu plastelina + olej wycieka. coś się musiało spartolić ale jeszcze poczekam – chyba przy następnym nie będę kombinowała i zrobie bez kombinacji :P

  9. katel says:

    Gdzie kupić czystą sodę kaustyczną? Wszędzie jest oferowana 98,5% – 98,8%.

  10. Beata says:

    Witam
    zapewne zadam glupie pytanie, ale lepiej sie upewnie.
    Czy NaOH jest podana w gramach?:)
    Z gory serdecznie dziekuje za odpowiedz

    Pozdrawiam

  11. Beata says:

    i jeszcze pytanko
    zamierzam zrobic mydlelko z oleju:

    750 g oleju słonecznikowego/ 91,13-97,20 NaOH

    Czy dobrze rozumiem? Na 750g oleju slonecznikowego, musi byc od 91,13 do 97,20 NaOH? skad mam wiedziec ile tego dac dokladnie?:(
    Czarna magia to dla mnie:( a tak bym chciala!

    Pozdrawiam raz jeszcze

  12. Matylda says:

    Wyszło, super delikatne i ładnie pachnące (z dodatkiem olejku eterycznego). Dzięki za przepis!

  13. Anka says:

    Musisz kupić wagę cyfrową i liczyć dokładnie co do grama, bo inaczej to raz wyjdzie, raz nie wyjdzie.

  14. Anka says:

    Tak w gramach.

  15. betty says:

    a jak potem oczyścić użyte naczynia? zwykłą woda z płynem do naczyń? czy należy zachować jakieś środki ostrożności?

  16. sunny says:

    a jakie ma być stężenie tego wodorotlenku?

  17. Michał says:

    “Przykładem soli jest – palmitynian sodowy C15H31COONa lub wodorotlenek sodowy NaOH. Mydło jest mieszaniną soli sodowych i wyższych kwasów tłuszczowych.”

    Błąd w pierwszym zdaniu: NaOH nie jest solą.
    Błąd w drugim zdaniu: mydło jest mieszaniną soli sodowych wyższych kwasów tłuszczowych (bez literki “i”). A dokładniej: mydło otrzymane w w/w przepisie to mieszanina (emulsja) soli sodowych w. k. tłuszczowych, gliceryny, wody i użytego oleju.

    pozdrawiam

  18. Urszula says:

    Gdzie kupić NaOH podpowiedzcie coś konkretnego :)

  19. Anka says:

    allegro

  20. Anka says:

    Panie Michale bardzo dziękuję za poprawki :) nie jestem chemikiem. A tak przy okazji czy ma to wpływ na stronę praktyczną?

  21. Justyna says:

    Pozwolę sobie zacytować Beatę i jeszcze raz zapytać “Czy dobrze rozumiem? Na 750g oleju slonecznikowego, musi byc od 91,13 do 97,20 NaOH?”
    Czyli coę pomiędzy też może być? ;/
    :)

  22. Anka says:

    Beata i Justyna,
    Dokładnie tak. Coś pomiędzy może być :)

  23. Madziula says:

    Hej :) Fajny przepis, a orientujesz się może jak zrobić mydło w płynie, żel pod prysznic, lub jeszcze inne kosmetyki? Pozdrawiam :)

  24. Mira says:

    Mam pytanie – być może głupie, ale chemikiem nie jestem ;) Poszłam dziś do sklepu, w którym można dostać sodę kaustyczną – na opakowaniu było napisane do przetykania rur, etc. Czy taka się nadaje? Nie brzmi to zachęcająco :D

  25. Ola says:

    Dzięki za przepis. Mam pytanie, jeśli ten NaOH jest taki żrący, to dlaczego dodajemy go do mydła? Czy w mydle już nie jest niebezpieczny dla nas? dzięki za odpowiedz. Pozdrawiam

  26. Anka says:

    jest neutralizowany przez oleje i przestaje być żrący

  27. Anka says:

    niestety nie wiem, więc nie będę ściemniać – ale wśród czytelników są chemicy, może ktos pomoże?

  28. Anka says:

    jestem w trakcie ulepszania receptur – ostatnio zrobiłam szampon; jak będę pewna na 100% to coś napiszę na ten temat

  29. BladyMamut says:

    @ Paulina – za słabo wymieszałaś, użyj blendera nastepnym razem

    @betty – ja najpierw płukam gorącą wodą a później ciepła woda z płynem do naczyń, środki ostrożności to zalezy jak masz delikatną skóre ja tam wszsytko robiłem beż rękawić, mydło po przelaniu do foremek nawet jak CIe dotknie to nie powinno CI nic yć tylko szybko zmyć, dobrze jest też uży ckwasku cytrynowego w celu całkowitego zneutralizowania w razie kontaktu ze skórą

    http://www.youtube.com/watch?v=UlrRtyrrhM4&feature=my_liked_videos&list=LL9JwXW_8U5oun5Y_ODg73-w

  30. Magda says:

    Cześć:)
    Kilka dni temu zrobiłam swoje pierwsze mydło według tego przepisu :) Mam wątpliwości odnośnie struktury mydła. Kiedy jego konsystencja przechodziła z płynnej w stałą (podczas 48 godzin), zauważyłam, że nie jest idealnie gładkie i jednolite. Niemniej jednak te nierówności, jakby maleńkie grudki są prawie niezauważalne. Mam też wrażenie, że teraz, kiedy dojrzewa, struktura staje się coraz bardziej jednolita. Czy tak to zazwyczaj wygląda, czy z moim mydełkiem jest coś nie tak?
    Pozdrawiam :)

  31. Ania says:

    ech… pierwsza próba zrobienia mydła okazała się niepowodzeniem. Wiem, że pomyliłam proporcje wody, użyłam 500 ml oliwy z oliwek, 10g olejku migdałowego, 250 ml naparu z liści z malin i 63g NaOH, w ogóle nie zrobił się budyń, choć mieszałam i miksowałam ze 40 min. Zobaczę może akie wodniste samo się zsiądzie :)

  32. dagmara says:

    Jakiej oliwy z oliwek używasz? extra virgin?

  33. jacek says:

    Drodzy czytelnicy – ja prowadze swoja wlasna mydlarnie w USA i odpowiem na pytanie dotyczace substancji zracej w mydle. Trzeba bardzo uwazac z rodzajem sody kaustycznej. Nie kazdy rodzaj tego specyfiku nadaje sie do uzycia. Tak mydla robione metoda “na zimno” (czyli te opisywane) maja ten srodek zracy ale mydlo takie (w zaleznosci od rodzaju) musi odlezec po zrobieniu przez kilka tygodni a nawet miesiecy (my np. nie sprzedajemy mydla kastylijskiego ktore ma mniej niz 3-4 miesiecy odlezenia). W tym okresie srodek “zrazy” wyparowuje i zostawia czysta forme mydla calkowicie naturalnego.
    Bardzo wazne jest rowniez odpowiednie odwazenie sody w stosunku do oleju. Prosze pamietac ze ta proporcja bedzie inna jesli uzywamy innych oleji (np. slonecznikowy – to inna proporcja niz np. z oliwy z oliwek)
    Wezcie tez pod uwage ze soda kaustyczna mozna zastapic popiolem z odpowiedio spalonych drzew odpowiednio oplukanym. Tak kiedys robilo sie mydla – laczylo sie popiol z olejami i gotowalo. W dzisiejszych czasach nikt juz tego nie robi.Jesli macie jakiekowiek dalsze pytania – prosze piszcie do mnie (zachecam rowniez autorke tekstu do kontaktu). Byc moze bedziecie zainteresowani innymi mydlami itp.

  34. pol says:

    hej, jak udało Ci się osiągnąć taki ładny żółtopomaranczowy kolor tego mydełka? Mi wszystkie wychodzą takie same, bladobeżowe :( Mogłabyś polecić mi jakis sposób na ten kolor?
    pzdr

  35. Michał says:

    Witam. Chcę zrobić mydło w płynie z oleju różanego. W Seifenrechnerze na 100ml tłuszczów potrzeba 16.2g KOH, aby mydło było najbardziej miękkie, ale ile KOH użyć, aby było w płynie? Do mydła chcę dodać palmę sabalową, elastynę, kolagen i algi, a wodę zastąpić żelem z aloesu, ale nie wiem, czy wtedy mydło się uda. Dziękuję z góry i pozdrawiam.

  36. Nikki says:

    A ja mam pytanie: czy NaOH mozna czyms zastapic?

Jeśli Cię coś gryzie, zostaw komentarz