Takie właśnie miałam wrażenie, kiedy odpakowałam niepozornie zapakowaną paczuszkę nadaną w Irlandii przez koleżankę bloggerkę. Pachnie jak ciasto pomrańczowe – aż szkoda, że nie mogę tu załączyć zapachu.

Takie mydło można zrobić samemu w domu – poniżej przepis.  

Składniki

• 750 g oliwy z oliwek, ale jeśli robisz pierwszy raz, może być inny tłuszcz, ale wtedy będą inne ilości oraz proporcje w stosunku do ilości wodorotlenku sodu, które podaję poniżej
• 90,79-96,84 g wodorotlenku sodu/sody kaustycznej (NaOH)  
• 249 g wody destylowanej lub naparu ziołowego zgodnego z własną preferencją
• dodatkowe składniki podnoszące walory wizualno-aromatyczne dodaj według własnych upodobań np. rozdrobniona skórka pomarańczowa, płatki nagietka (z naparu), olejki eteryczne, kawę, płatki owsiane

Podane ilości wody i wodorotlenku sodu trzeba dokładnie odmierzyć, ponieważ jeśli NaOH będzie za mało, mydło będzie maziste i mniej trwałe, a jeśli za dużo będzie zbyt ostre.

Jeśli robisz mydło po raz pierwszy, możesz użyć innego oleju (nie będzie szkoda, jak coś nie wyjdzie). Wtedy proporcje tłuszcz/NaOH będą następujące:

750 g oleju słonecznikowego/ 91,13-97,20 NaOH

750 g oleju palmowego/94,84-101,16 NaOH

750 g margaryny/90,79-96,84 NaOH

750 g oleju z pestek winogron/ 86,74-92,52 NaOH

Inne oleje można sobie przeliczyć na tej stronie dostępnej w j. niemieckim.

W tabelce ‘Basisöle, Spezialöle und Zusatzstoffe’ wpisz w gramach ilość wybranego tłuszczu, z którego chcesz zrobić mydełko, bez ‘g’ za cyferkami. Następnie kliknij ‘Lauge berechnen’ i  w nowym okienku otworzy się strona – po lewej jest lista i waga użytych tłuszczy (możesz wpisać więcej niż 1), a po prawej w tabeli ‘Laugentabelle (NaOH)’ znajdziesz ilość procent niezmydlonego tłuszczu w gotowym mydle ‘% Überschussfett’ oraz  
ilość potrzebnego NaOH.

Na dole znajdziesz opisy:

0-3% (na pomarańczowo) niezmydlonego tłuszczu daje mydło ostre, nie nadające się użytku toaletowego, co najwyżej co prania.

4-10% (na lawendowo) niezmydlonego tłuszczu daje dobre mydło toaletowe.

11-15% (na zielono) niezmydlonego tłuszczu daje mydło miękkie i mniej trwałe – można je chcieć uzyskać tylko w określonych wypadkach.

Proporcje wody określaj zawsze w stosunku do ilości użytych tłuszczy i powinna to być zawsze 1/3 użytego tłuszczu. Większa ilość wody powoduje większą miękkość mydła i jest to sprawa gustu – jak zrobisz mydełko kilka razy sama będziesz wiedzieć najlepiej. Eksperymentuj również z mniejszą ilością wody.

Argumenty za mniejszą ilością wody w mydle domowej roboty: mydełko szybciej schnie i po cięciu jest gotowe na następny dzień oraz jest ładniejsze – mniejsze prawdopodobieństwo, że zostanie zdeformowane przy wyjmowaniu, ale to akurat tylko optyczny mankament

Można również zamiast NaOH użyć wodorotlenku potasu (KOH), wtedy proporcje do tłuszczu będą zupełnie inne – możne je także przeliczyć w w/w kalkulatorze.

 Sprzęt

• garnek stalowy lub emaliowany – bez żadnych uszkodzeń, bez teflonu i innych powłok
• 2 słoiki – jeden mniejszy, drugi większy
• drewniana łyżka
• gogle pływackie lub narciarskie
• grube gumowe rękawice
• dokładna waga elektroniczna
• pudełeczka lub foremki drewniane lub plastikowe

Jak zrobić mydło
Po pierwsze założyć gogle i rękawice, najlepiej założyć ubranie z długim rękawem, pochować jedzenie, naczynia i sztućce oraz otworzyć jak szeroko okno. 

• Odważ wodorotlenek sodu (NaOH) i umieść  w mniejszym słoiczku.
• Odmierz wodę, wlej do większego słoika i ustaw go w zlewozmywaku.
• Powoli wsypuj wodorotlenek sodu do wody – cały czas delikatnie i powoli mieszając. W wyniku reakcji chemicznej słoik nagrzeje się do temperatury ok. 70C. Zostaw do lekkiego ostygnięcia do temp. 40-50C.
• Tłuszcze podgrzej na ogniu do temperatury 40-50C i zestaw.
• Gdy zarówno tłuszcz, jak i zawartość słoiczka będą miały podobną temperaturę 40-50C możesz je zacząć łączyć.
• Powoli wlewaj zasadę do tłuszczu, cały czas powoli mieszając drewnianą łyżką.
• W miarę ochładzania masa będzie powoli gęstnieć i po około 15 minutach osiągnie konsystencję budyniu.
• Można wtedy już zacząć przelewać do przygotowanych pudełeczek i naczyń.
• Zanim przelejesz do foremek/pudełeczek, dodaj inne składniki wybrane według własnego upodobania.
• Na 24 godziny koniecznie trzeba jeszcze napełnione naczynia zawinąć w coś co zatrzyma temperaturę, gdyż nadal w mieszaninie będą zachodzić reakcje chemiczne (zmydlanie)
• Na następny dzień, pokroić mydło na kostki i zostawić w spokoju na 4-6 tygodni.
• Używać lub obdzielić przyjaciół po upływie 4-6 tygodni, gdyż dopiero wtedy można używać.

Uwaga!
Roztwór NaOH jest silnie żrący, dlatego koniecznie trzeba przestrzegać zasad bezpieczeństwa podczas przygotowania roztworu i pracy z nim.

Jeśli zasada wejdzie kontakt ze skórą, należy spłukać dużą ilością zimnej wody, a w razie dostania się do oczu trzeba natychmiast jechać do lekarza.

Nigdy nie wlewaj wody do suchego wodorotlenku sodu (NaOH).

Suchy NaOh przechowuj w zamkniętym, koniecznie opisanym opakowaniu i umieść w bezpiecznym miejscu.
Jeśli zachowasz ostrożność ryzyko poparzenia jest małe. Samo NaOH ma postać kuleczek, które nie tak łatwo porozsypywać, ale mimo to pracuj z nim uważnie i powoli.  

NaOH można kupić w hurtowniach chemicznych lub w Internecie.

Koszty

Koszt ogólny wyprodukowania sobie 1 kilograma mydełka w domu jest uzależniony w największym stopniu od użytego tłuszczu i może się wahać od 11 zł do 25 zł, co po podzieleniu na kostki ok. 100 g wychodzi 1,1 zł do 2,50 zł.

Mydło jak powstaje i czym jest od strony chemicznej?
Produkcja mydła, nawet domowym sposobem jest oparta na jednej z najstarszych  syntez chemicznych. Mydło powstaje w reakcji hydrolizy glicerydów (tłuszcze). Hydroliza ta prowadzi do otrzymania soli kwasów tłuszczowych i gliceryny. Przykładem soli jest – palmitynian sodowy C₁₅H₃₁COONa lub wodorotlenek sodowy NaOH. Mydło jest mieszaniną soli sodowych i wyższych kwasów tłuszczowych.

Mydła różnią się od siebie składem i metodą obróbki. Można zrobić je z oliwy z oliwek, wtedy otrzymamy mydło kastylijskie, a po dodaniu alkoholu uzyskasz  mydło przezroczyste, można zrobić dyspersję powietrza w mydle i otrzymasz  mydło w wodzie, można dodawać substancje aromatyczne, zapachowe, bakteriobójcze i barwniki.
Jeżeli zamiast soli sodowej użyjesz wodorotlenku potasu, to uzyskasz miękkie (maziste) mydło potasowe tzw. mydło szare).

Składniki:
5 g wosku pszczelego
5 g masła kakaowego
10 g bezwodnej lanoliny (1 czubata łyżka od herbaty)
25 g słodkiego olejku migdałowego
15 g olejku z pestek winogron
30 g wody hammamelisowej
4 krople olejku tymiankowego
Wosk pszczeli, masło kakaowe i lanolinę rozpuszczasz na wrzątku. Jak się rozpuszczą, dodajesz olejek migdałowy i olejek z pestek winogron – i podgrzewasz do temperatury 60C. W osobnym naczyniu do tej samej temperatury podgrzej wodę hammamelisową i dodaj ją do stopionej masy tłuszczowej i mieszaj mikserem do ostudzenia. Gdy krem ostygnie do temperatury ciała, dodaj olejek tymiankowy i mieszaj do kompletnego wystudzenia.

Powszechnie sądzi się, że najlepsze olejki lawendowe pochodzą z Anglii lub Prowansji, ale w rzeczywistości różnią się one od siebie z sezonu na sezon podobnie jak wina nie są identyczne w zależności od rocznika, to samo dotyczy olejku lawendowego. Różnice wynikają także z tego, że wpływ na jakość ma ziemia, rodzaj rośliny i jej wiek, choć to nie zmienia i tak faktu, że najważniejsza jest pogoda podczas okresu wegetacji. 
Najlepsze olejki można uzyskać z pączków kwiatów lub ledwo otwartych kwiatów lawendy.

Olejek lawendowy zrobisz podobnie jak każdy inny olejek np. nagietkowy. Tę samą metodę możesz użyć do przygotowania dowolnego, odpowiadającego Ci olejku.

Istnieją dwie podstawowe metody robienia olejków ziołowych w domu: infuzja na gorąco i infuzja na zimno.

Co to jest infuzja?
Oprócz ściśle medycznego terminu oznaczającego m. in. kroplówkę, infuzja to napar/moczenie inaczej jest to wyciąg z ziół otrzymywany przez moczenie. Olejki, które wytworzono przez infuzję ziół stanowią wspaniałe dodatki do różnego rodzaju przepisów oraz do produktów kąpielowych i kosmetycznych. Tą metodą można również przygotować ziołowe oleje spożywcze np. bazyliowy. 

Jako bazę do naszych olejków kosmetycznych wyrabianych domowym sposobem, używamy oliwę z oliwek tłoczoną na zimno, olej migdałowy, olej sezamowy, olej jojoba lub olej słonecznikowy.

Przepis na olejek jest dosyć prosty, wykonanie nie zajmuje dużo czasu, a efekt jest naprawdę wspaniały!

Olejki na gorąco (dla świeżych roślin)
Narzędzia: garnek  o podwójnym dnie, gaza lub płótno do przefiltrowania olejku, duża najlepiej ciemna i zamykana butelka.
Składniki: 250 g wybranych świeżych roślin (nie muszą być ususzone), 3 filiżanki oliwy z oliwek lub oleju migdałowego, oleju jojoba lub oleju słonecznikowego.
Jak zrobić: do garnka wlej olej, dodaj zioła i doprowadź do wrzenia, utrzymuj na małym ogniu, w temperaturze wrzenia przez ok. 3 godziny, wystudź, odcedź i prawie gotowe. Jeszcze trzeba taki wystudzony olejek przefiltrować, wycisnąć resztki oleju z ziół i przelać gotowy olejek do ciemnej butelki. Olejki uzyskiwane na gorąco są najlepsze, gdy są świeże, ale różne źródła podają że wytrzymują 6 do 12 miesięcy. 

Olejek na zimno (dla suchych roślin)
Narzędzia: duży słój, gaza lub płótno do przefiltrowania olejku, duża najlepiej ciemna butelka.
Składniki: wystarczająco dużo ziół by wypełnić słój, wystarczająo dużo oliwy z oliwek lub oleju migdałowego, oleju jojoba lub oleju słonecznikowego, aby wypełnił słój.
Jak zrobić: zanim umieścisz wybrane zioła w garnku upewnij się, że są kompletnie suche. Nawet najmniejsza ilość wody może spowodować zjełczenie oleju, a wtedy Twój olejek będzie się nadawał tylko do wyrzucenia. Gdy już się upewnisz, że rośliny są suche, umieść je w słoju i zalej taką ilością oleju, aby je całkowicie pokrył. Zakręć i umieść w słonecznym miejscu na 2 do 6 tygodni. Słońce spowoduje, że substancje z ziół przenikną do oleju. Po 2-6 tygodniach przefiltruj, wyciśnij resztki oleju z roślin i wlej do butelki i masz olejek gotowy.  

Dodatkowy specjalny przepis na olejek lawendowy

Jeśli masz w ogrodzie lawendę, zetnij gałązki z kwiatami, zanim całkowicie się rozwiną. Oskub kwiatki z łodyżki i połóż je na ręczniku papierowym w miejscu ciepłym, ale nie bezpośrednio na słońcu. Zostaw do wyschnięcie na kilka do kilkunastu godzin. Przed włożeniem do słoika posiekaj kwiaty, ale nie na drobniutkie kawałki. Potrzebujesz ok. 3 razy po 8 łyżek stołowych oraz 400 ml wybranego oleju. 

W tym przepisie, proces przygotowania olejku jest trochę bardziej złożony, bo dzieli się na 4 kroki. Na każdym z nich potrzebnych jest 8 łyżek kwiatów lawendy.

Krok 1
8 łyżek lawendy zalej olejem, wymieszaj dokładnie, zamknij słoik i odstaw na miesiąc na słońce. Następnie odcedź, wyciśnij wszystko z kwiatów i przelej z powrotem do tego samego słoika. 

Krok 2
Do tego samego oleju dodaj znowu 8 łyżek kwiatów lawendy, wymieszaj i ściśle zamknięty słoik odstaw na parapet na 48 godzin – wstrząsaj co 12 godzin. Po 48 godzinach odcedź i z powrotem przelej do słoika.

Krok 3
Powtórz czynności z etapu 2. Ten etap możesz powtarzać dowolną ilość razy, aż uzyskasz odpowiadające Ci natężenie aromatu.

Krok 4
Kiedy już osiągniesz wymagany aromat, przelej olejek do ciemnej butelki i zamknij. Przechowuj olejek w miejscu chłodnym i ciemnym. Zachowuje trwałość od 6 do 12 miesięcy. 

Wariacje olejku lawendowego z dodatkiem mięty lub skórki z cytryny/pomarańczy
Do tego olejku wybierz jako bazę olej, który ma jasny kolor i nie ma zdecydowanego własnego zapachu. Skórka z pomarańczy lub cytryny powinna być sparzona. Zetrzyj ją na wiórkach tarki, wysusz. Dodaj do używanej wysuszonej lawendy – ilość jest uzależniona od Twoich preferencji.

Tu znajdziesz przepis na lawendowy ocet, regenerujący odczyn skóry.

A jeśli jesteś zainteresowany jak kwiaty mogą leczyć, polecam książkę o leczeniu energią kwiatów